W ramach działań GFS PIŁA Sp. z o.o. zakończyliśmy zlecenie nadzoru inwestorskiego instalacji systemu sygnalizacji pożarowej (SSP) dla Zakładu Poprawczego w Grodzisku Wielkopolskim. Realizacja obejmowała kompleksowy nadzór nad wykonawstwem, kontrolę zgodności robót z dokumentacją, wymaganiami technicznymi oraz przepisami prawa, a także doprowadzenie zadania do etapu skutecznych odbiorów i przekazania kompletnej dokumentacji powykonawczej.
Z perspektywy obiektów o szczególnej funkcji i podwyższonych wymaganiach organizacyjnych, takich jak zakład poprawczy (obiekt stałego pobytu użytkowników, o krytycznym znaczeniu dla ewakuacji i reakcji personelu), sprawność SSP oraz jakość procesu inwestycyjnego są kluczowe dla bezpieczeństwa pożarowego i późniejszej eksploatacji.
Nadzór inwestorski SSP – co obejmował zakres prac
Nadzór inwestorski w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego to realna kontrola jakości i zgodności robót po stronie inwestora, wykonywana przez inspektora nadzoru inwestorskiego. W praktyce, przy instalacjach SSP, oznacza to weryfikację nie tylko „czy zamontowano”, ale przede wszystkim: czy system został wykonany poprawnie, uruchomiony, skonfigurowany i potwierdzony próbami, aby działał zgodnie z założeniami bezpieczeństwa pożarowego.
W ramach zlecenia prowadziliśmy m.in.:
- kontrolę zgodności robót z projektem, specyfikacjami technicznymi oraz zasadami wiedzy technicznej (w tym standardami dla SSP),
- weryfikację jakości materiałów i urządzeń oraz ich dopuszczeń/oznaczeń wymaganych do zastosowań w ochronie przeciwpożarowej,
- bieżący nadzór nad trasami kablowymi, doborem rozwiązań montażowych, strefowaniem, lokalizacją czujek, ROP, sygnalizatorów oraz integracji funkcji sterujących (w zakresie przewidzianym projektem),
- udział w naradach i uzgodnieniach koordynacyjnych (kolizje międzybranżowe, korekty tras, doprecyzowanie rozwiązań),
- przygotowanie i weryfikację kompletności dokumentacji odbiorowej oraz powykonawczej,
- nadzór nad próbami funkcjonalnymi, testami i procedurą odbioru.
Podstawa prawna i wymagania techniczne dla instalacji SSP
Proces nadzoru, odbioru i dopuszczenia do użytkowania instalacji realizowaliśmy w oparciu o właściwe akty prawne i normy, w tym w szczególności:
1) Prawo budowlane
- obowiązki i rola inspektora nadzoru inwestorskiego (kontrola zgodności robót z projektem i przepisami, odbiór robót ulegających zakryciu, udział w odbiorach, potwierdzenie usunięcia nieprawidłowości) – zgodnie z zasadami nadzoru inwestorskiego wynikającymi z ustawy,
- wymogi zakończenia budowy/robót oraz kompletowania dokumentacji niezbędnej do odbiorów i użytkowania.
2) Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
- ogólne obowiązki w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, utrzymania urządzeń przeciwpożarowych w stanie pełnej sprawności oraz organizacji bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie.
3) Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT)
- wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynków, w tym rozwiązań instalacyjnych i technicznych, które mają znaczenie dla detekcji, alarmowania, sterowań i wsparcia ewakuacji (w zakresie adekwatnym do funkcji i kategorii zagrożenia ludzi).
4) Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- wymagania eksploatacyjne i organizacyjne, w tym dotyczące utrzymania urządzeń przeciwpożarowych, ich przeglądów oraz gotowości do działania.
5) Normy i wytyczne branżowe dla SSP
- w szczególności rodzina norm PN-EN 54 (urządzenia systemów sygnalizacji pożarowej) oraz wytyczne projektowania i stosowania instalacji (powszechnie stosowane w praktyce projektowej i wykonawczej), które przekładają się na zasady doboru elementów, prowadzenia okablowania, sygnalizacji uszkodzeń, zasilania i testów.
Zastosowanie powyższych podstaw pozwala ograniczyć ryzyka typowe dla inwestycji SSP: błędów montażowych, problemów z zasilaniem i rezerwą, nieprawidłowych tras kablowych, niespójności oznaczeń, błędów integracji sterowań czy braków dokumentacyjnych, które najczęściej ujawniają się dopiero podczas odbiorów lub w trakcie kontroli.
Kluczowe etapy zakończenia realizacji i odbiorów
Zamknięcie zadania nadzoru inwestorskiego obejmowało doprowadzenie instalacji do stanu pełnej gotowości odbiorowej oraz potwierdzenie działania systemu w próbach. W końcowej fazie prac szczególny nacisk położyliśmy na:
- kontrolę kompletności wykonania względem dokumentacji projektowej (zgodność rozmieszczeń, opisów, numeracji, tras i oznaczeń),
- próby funkcjonalne SSP: weryfikację wykrywania, alarmowania, sygnalizacji uszkodzeń, działania zasilania podstawowego i rezerwowego oraz poprawności komunikacji elementów systemu,
- porządkowanie dokumentacji powykonawczej: schematy, wykazy elementów, protokoły pomiarów i testów, instrukcje użytkowania, procedury eksploatacji, zestawienia zmian (jeżeli wystąpiły),
- weryfikację przygotowania obiektu do eksploatacji: czytelność oznaczeń, dostęp serwisowy, zasady obsługi, przekazanie informacji użytkownikowi/administracji.
Efektem jest instalacja SSP przygotowana do bezpiecznego użytkowania, z udokumentowaną weryfikacją działania i uporządkowanym materiałem odbiorowym – co znacząco ułatwia dalszą eksploatację, serwis oraz cykliczne przeglądy.
Efekt dla inwestora i użytkownika obiektu
Zakończony nadzór inwestorski SSP przełożył się na trzy kluczowe korzyści:
- Zgodność formalna i techniczna – uporządkowany proces odbiorowy i dokumentacyjny, ograniczenie ryzyka uwag w trakcie odbiorów i kontroli.
- Sprawność działania systemu – potwierdzone próby funkcjonalne i weryfikacja krytycznych elementów wpływających na alarmowanie i reakcję personelu.
- Gotowość do eksploatacji – komplet dokumentacji i klarowne zasady obsługi, co usprawnia utrzymanie SSP w stanie wymaganym przepisami.
Nadzór inwestorski instalacji SSP – dlaczego warto realizować go z praktykami PPOŻ
Instalacje przeciwpożarowe są obszarem, w którym „drobne” odstępstwo wykonawcze potrafi skutkować nieodpowiednim działaniem przedmiotowej instalacji oraz nie spełnieniem wymagań jakie stawia scenariusz pożarowy. Nadzór inwestorski prowadzony przez specjalistów PPOŻ pozwala w porę wyłapać nieprawidłowości, doprecyzować rozwiązania w części projektowej oraz instalacyjnej, zweryfikować poprawną realizację matrycy sterowań i skutecznie domknąć odbiory, zamiast przenosić problemy na etap użytkowania.
Jeżeli planujesz instalację lub modernizację SSP, albo potrzebujesz wsparcia w odbiorach i uporządkowaniu dokumentacji – GFS PIŁA Sp. z o.o. zapewnia nadzór inwestorski, doradztwo techniczne i kompleksowe wsparcie w obszarze bezpieczeństwa pożarowego.
Zakład Poprawczy w Grodzisku Wielkopolskim
ul. Bukowska 18, 62-065 Grodzisk Wielkopolski
